Stephen DeMeulenaere tarafından
Son 6000 yıldır, topluluklar kendi para birimlerini çıkardı, yönetti ve dolaştırdı. Bu para birimlerinin kullanılması, topluluktaki insanların ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamanın yanı sıra, topluluğu çevresinde yaşanan ekonomik istikrarsızlıktan da korumuştur.
Ekonomik sistemler bugün gördüğümüz biçimlerde geliştikçe, topluluk temelli para birimleri de yeni gerçekliklere uyacak şekilde değişti , topluluk üyeleri tarafından tasarlanan, çıkarılan ve yönetilen bir şey olarak paranın özünü asla kaybetmedi . Ulusal para birimlerinin birkaç yüz yıllık egemenliğinden sonra, güçleri azalmaya başlıyor. Euro gibi ülkeler üstü para birimlerinin yükselişi, ABD Dolarının sınırları dışında yaygın kullanımı ve Asya ve Amerika’daki bir dizi büyük parasal kriz, kendi sınırları içinde ulusal para birimlerinin tekelini zayıflatıyor. Yanıt olarak, topluluklar girişkendilerini bu krizlerden korumak için topluluk para birimlerini üretmek. Son 20 yılda, dünya çapında 35 ülkede topluluk para birimi sistemleri kuruldu ve daha birçok ülkede planlar devam ediyor. Topluluk para sistemleri , dolaşımı topluluk tarafından tanımlanan belirli bir coğrafi alanla sınırlı olan , faizsiz bir para birimi kullanarak yerel olarak üretilen mal ve hizmetlerin değiş tokuşunun topluluk tarafından organize edilen ve yönetilen sistemleridir . Çok az istisna dışında, bu sistemler herkesin sistemden alma hakkı ve verme sorumluluğunun olduğu “karşılıklı kredi” ilkesine dayanmaktadır. Bir topluluk üyesi krediyi çektiğindehesaplarından, o para birimini etkin bir şekilde basarlar ve kredilerini başkalarından kazanarak geri ödeme sözü vererek geri alırlar . Bu nedenle, sistemin yönetimi para birimini yayınlamaz, bunun yerine sadece üçüncü şahıslara işlem kaydı, hesap tutma ve üyeleri hakkında bilgi toplama, teklifler ve talepler hizmeti sunar. Bu sistemler, egemen borca dayalı ekonominin eleştirisinden doğar ve ona zıt olarak tasarlanır. Hakim ekonomi, borç olarak ihraç edilen paranın Bankalara ait olduğu bir ekonomidir.
2 Hükümetlere, değerini korumak için kıt arzda olan ve her yere gidebilen. Bu para ulusal sınırların içinde ve dışında dolaşabildiğinden, bir çelişki ortaya çıkar: para biriminin dış pazarlarda değerini korumak için kıt olması gerekir, ancak ülkede değişimi kolaylaştırmak için yeterli olması gerekir. Ekonomik kriz zamanlarında bu çelişki feci boyutlara ulaşabilir. Böylece, ulusal para uluslararası para piyasalarında hırpalanırken yerel ekonomiyi bir arada tutan topluluk para birimleri önemli bir rol oynayabilir .
Antik Tarihten…
Birçok ülkede, geleneksel değişim ve işbirliği sistemleri hala çalışır ve güçlü kalır. Çoğu zaman, hiçbir para el değiştirmez, bunun yerine mallar takas edilir. Diğer durumlarda, mermiler veya diğer değer göstergeleri kullanılır. Bazılarının çok eski bir tarihi var. En eski para birimleri kil tabletlere basıldı. Bazıları , alınıp satılabilecek olan mevduat makbuzlarını veya akreditifleri temsil ederken, diğerleri gerçekten ticareti yapılan mal veya hizmeti temsil ediyordu .
O, İncil’deki Vahiy Kitabı tarafından , borç faizinin ödenmesinin ortaya çıktığı, dünyadaki yanlışların merkezindeki şeytani şehir olarak kabul edilen Babil’dendir . Bununla birlikte, başlangıçta ilgi yalnızca topluluğun ekonomik ve sosyal kalkınma programlarını finanse etmek ve kayıpları karşılamaktı. Ancak daha sonra bir baskı ve kölelik aracı haline geldi. Sık sık, kral tüm borçları geçersiz ilan eder ve borçların ödenmemesi nedeniyle el konulan mallar iade edilirdi. Bunun için kullanılan terim bugün hala kullandığımız “arduvazların temizlenmesi”dir. O zamanlar kil tabletler ya suda çözülürdü ya da ezilirdi.Orta Çağ’da, Avrupa’nın büyük Katedralleri, topluluk arasında dolaşan bir yerel para birimi olan ‘Breakteats’ tarafından finanse edildi . Bu projelere uzun yıllar katkıda bulunan işçilere ödeme yapmak için kullanıldılar . Böylece para birimi uzun vadeli projeleri kolaylaştırdı. 1816’da İngiltere’nin Guernsey ve Jersey Kanal Adaları kendi para birimlerini çıkardı. Napolyon’a karşı savaş sırasında , İngiliz hükümeti temelde iflas etmişti ve tüm vergi gelirlerinin %80’i parayı basan bankalara yapılan borç ödemelerine gidiyordu. İnsanlar ve malzemeler oradaydı, ancak (değişim aracı olarak) para yoktu .Kaynaklar. Kendi para birimlerini çıkardılar ve on sekiz ay sonra, MÖ 4000 dolaylarında bankalarına Antik Babil para birimi tabletlerini geri ödediler. Susa, İran’dan Ürün Simgeleri (3500 BCE). Soldan saat yönünde, 1 kavanoz yağ, 1 giysi, 1 ölçü metal, bir bilinmeyen eşya, bir ölçü bal, bir giysi.
3 borç, sivil altyapıyı onardı, bir kilise ve bir anıt inşa etti. Bugün 60.000 kişilik bir nüfus için dolaşımda 36 milyon dolarlık yerel para birimi var .
Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, 1920’lerde, Almanya’nın ekonomisi hala bir karmaşa içindeydi. Merkezi hükümet , muzaffer ülkelere savaş tazminatı ödemek için milyonlarca Mark basmakla ciddi bir hata yapmıştı ve hemen sonuç hızlı enflasyon oldu. Buna karşılık, Almanya’daki birçok şehir , ulusal hükümetten çok daha sorumlu bir şekilde kendi para birimlerini çıkarmaya başladı.
…Bunalım Yıllarında
10 yıldan kısa bir süre sonra, borsada büyük bir hata yapma sırası Amerika’ya geldi ve bu da 1929 Çöküşü ve bunun sonucunda “Büyük Buhran” olarak bilinen parasal krizlerle sonuçlandı . Yine Amerika ve Kanada’daki yüzlerce topluluk, ülkenin toparlanmasına ve bu arada insanların ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olmak için kendi para birimlerini çıkardı . Bu sistemlerin yerel düzeyde ekonomik toparlanmayı teşvik etme etkisinin analizinin bir sonucu olarak, Irving Fisher dahil olmak üzere bir dizi önde gelen ekonomist , yerel düzeyde paralel para birimi sistemlerinin kullanılması çağrısında bulunmaya başladı .
Buhran 1930’larda Avrupa’ya yayılırken Almanya, Avusturya, İskandinavya ve komşu ülkelerde topluluk para sistemleri uygulanmaya başlandı . Bazı durumlarda, bu sistemler , dolaşımı teşvik etmek ve paranın istiflenmesini önlemek için dolaşıma eklenen bir ücret olan paralarına “negatif faiz” uyguladılar. Sadece parayı elinde tutanlar bunun vergisini ödemek zorundaydı.
Bavyera , Schwanenkirchen’den Bay Hebecker ( nüfus 500), bir alışveriş merkezinde iflas etmiş bir kömür madenine sahipti. İşçilerine Reichsmarks’ta ödeme yapmak yerine, onlara kömürle ödeme yapmaya karar verdi. Arkasında pulların yapıştırılabileceği küçük kareler olan Wara adında yerel bir yazı yayınladı . Bu komut dosyası , yalnızca içinde bulunulan aya ait damga uygulanmışsa geçerliydi. Bu nedenle , her ayın sonunda yeniden geçerli kılmak için yapıştırılması gereken pullar gerektiğinden, biriktirmek maliyetliydi . Pullar , bir ay daha kullanılabilmesi için her bir notun nominal değerinin yüzde ikisine mal oluyor. ” olumsuz – benfaiz” ücreti, “depolama maliyeti” olarak gerekçelendirildi. Yiyecek ve hizmetler Wara ile ödendi . Madencilerin kullanabileceği tek para birimi bu olduğundan, yerel tüccarların onları kabul etmekten başka seçeneği yoktu ve bu da tedarikçilerini onları kabul etmeye ikna etti. O kadar başarılı oldu ki köy borçtan kurtuldu ve 1931’de bu serbest ekonomi hareketi 2.000’den fazla işletmeyi içeren Almanya’ya yayıldı. 20.000 Wara basıldı ve 1930 ile 1931 arasında 2,5 milyon kişi bunları kullandı.
1930’ların sonlarında, İspanya’nın acemi Cumhuriyeti, Faşist Diktatör General Franco’ya karşı bir savaş veriyordu. Cumhuriyetçilerin kalesi Katalonya’da, üretimi halkın ihtiyaçlarına ve anti – faşist savaş çabalarına yönlendirmek için muhasebe kayıtları ve biletlerin kullanıldığı karmaşık bir dağıtım sistemi kuruldu .
Savaşın sonundan 1960’lara kadar ekonomik büyüme hiç bitmeyecekmiş gibi görünüyordu. 1960’ların sonlarında, kalkınma ekonomisti EF Schuma cher’in bir arkadaşı olan Ralph Borsodi, bir meta sepetine dayalı istikrarlı bir para birimi ile deneyler yaptı. 1970’lerde kasıtlı topluluklar ve tabandan yaşam moda oldu. Takas popüler bir eğlence haline geldi.
Bilgi Çağından…
Sonra 1980’lerde bilgi çağına girdik . 1981’de IBM XT bilgisayarı halka sunuldu. Daha önce 1970’lerde bilgisayar alanında çalışan Kanada, Vancouver Adası’ndan Michael Linton bir muhasebe veri tabanı oluşturdu. 1982’de Yerel Borsa Ticaret Sistemi tanıtıldı ve Karşılıklı Kredi topluluğu para birimi sisteminin temelini attı . Yerel para sistemleri egemen ekonomideki ekonomik krizlere doğal bir yanıt olarak gelişirken, LETS geleneksel ekonominin eleştirisine kasıtlı bir yanıt olarak gelişti ve ona zıt olacak şekilde tasarlandı. LETS’i tasarlarken Linton, geleneksel sistemin çelişkili rolünü ayırmaya çalıştı.paranın bir değer saklama aracı ve bir değişim aracı olarak ayrı parçalara ayrılması. Parayı “ insan çabasını kaydetmek için bir bilgi sistemi” olarak gördü ve bir değiş tokuşa aracılık eden para ile bir tahta parçasının uzunluğuna aracılık eden inç arasında hiçbir fark görmedi. Bir ev inşaatçısı benzetmesini kullanarak, ya ev inşaatçısı Yapı Malzemeleri Mağazasına gitse, sadece ona odun olamayacağı, çünkü onları ölçmek için yeterli inç olmadığı söylense? Malzemeler ve insan kaynakları yerindeyse , onları taşımak için yeterli para olmadığını neden kabul ediyoruz ? O halde para sadece bilgidir ve aynı zamanda bir değer deposunu temsil etmesi gerekmez.Aynı zaman. Böylece tüm bilgiler bilgisayarda tutulabileceğinden, not şeklinde kağıda basılmasına gerek kalmamıştır. Para sadece bilgi ise, o zaman asla kıt olması gerekmez. Bu arzın sınırsız olduğu anlamına gelmez, kesinlikle çeşitli gerçekliklerle sınırlıdır. Ancak, gerektiğinde her zaman oradadır. Paranın değerini koruma sorumluluğu, onu veren kişiye verildi. Böylece LETS para birimi “kişisel para” olarak tanımlanır.
LETS’i bir alternatif olarak görmek yerine Linton, LETS’i geleneksel ekonominin tren yolunu daha iyi bir varış noktasına çevirmek için bir kaldıraç gibi paralel bir ekonomi olarak gördü. Piyasa mekanizmalarının verimli olduğunu ve verimliliğin genellikle iyi bir şey olduğunu anlayarak , piyasa yönelimli ekonomik faaliyete kooperatifçiliği sokmaya çalıştı . LETS sistemi sadece işlemleri kaydediyor ve hesapları tutuyordu ve aslında para birimini basmıyor ya da herhangi bir şekilde kontrol etmiyordu , Linton sistemi faiz olacak şekilde tasarladı –Bedava. Bu şekilde, üye sistemi kullanımından sorumluydu ve sistem bu kullanımı kolaylaştırdı. LETS para biriminin arzda her zaman yeterli olması, çıkarıldığı yerellik veya topluluk içinde kalması, üyelerin kendileri tarafından çıkarılması ve faiz uygulanmaması gerçeği, geleneksel para birimini mükemmel bir şekilde tamamlar. ekonomi eksik. Toronto’da, kar amacı gütmeyen kuruluşların bağış toplamasına yönelik benzersiz bir yaklaşım, büyük temettüler ödüyor. Toronto Doları, test süresi boyunca St. Lawrence Piyasasında dolaşan bir para birimidir. İnsanlar Kanada Dolarını Toronto Doları ile değiştirerek kar amacı gütmeyen kuruluşlara katkılarını artırabilirler. Piyasadaki işletmeler Toronto Dolarını kabul eder ve değerlerinin %90’ını nakite çevirebilir, satışlarının %10’unu kâr amacı gütmeyen kuruluşlara etkin bir şekilde vermek. Ayrıca, Toronto Doları’nın bir son kullanma tarihi vardır ve bu nedenle harcanmayan diğer Toronto Doları, kar amacı gütmeyen kuruluşlara tam katkı anlamına gelir.
. ..Küresel Güney’e 1994 yılında, Meksika’nın Oaxaca eyaletindeki Mezquital Vadisi’nde ilk modern tarzdaki topluluk para sistemi olan Tianguis Tlaloc başlatıldı . Komşu Chiapas’taki Zapatista İsyanı ile aynı zamanda gelmesine ve devam etmesi gerekmesine rağmen, program 1995’te Mexico City’de yeniden başlatıldı ve o zamandan beri ülke genelinde yayılıyor. Tlaxcala eyalet yönetimi , programı bir yoksullukla mücadele önlemi olarak desteklemek için dahil oldu . 1995 yılında bir grup Arjantinli çevreci arka bahçede bir garaj düzenlediler.satış. Ancak bu sıradan bir bit pazarı değildi. Herkes satmak zorunda olduklarını getirdi ve parayı temsil eden biletleri aldı. Bu biletleri takas takasına aracılık etmek için kullandılar ve büyük bir başarıydı. Küresel Değişim Ağı (RGT) çiçek açtı ve şimdi 500 sistem, 500.000 üye ve her yıl dolaşımdaki birkaç milyon ABD doları ile dünyanın en büyük ulusal topluluk para birimi ağı olmak için ülke çapında yayıldı. Ulusal hükümet, yakın zamanda, işbirliğine dayalı bir ilişkiyi kolaylaştırmak için Global Exchange Network ile bir anlaşma imzaladı.
Arjantin’in bazı eyaletleri de kendi para birimlerini çıkarma konusunda deneyime sahipti . Ulusal hükümet illere fon aktaramadığında, çalışanlarına ödeyecek paraları yoktu. Bu nedenle, beklemek yerine , Arjantin Pezosu’na eşdeğer para birimi cinsinden ihraç edilen devlet tahvilleri olan kendi “Borç İptali Tahvillerini” çıkardılar . Ekonomik araştırmalar, bu para birimleri dolaşıma girdiğinde , Arjantin’deki diğer bölgelere kıyasla bu illerdeki enflasyonun gerçekten düştüğünü gösterdi . Küresel Değişim Ağı modeli şimdi Güney ve Orta boyunca yayılıyorAmerika, Uruguay, Brezilya, Şili, Peru ve Kolombiya’daki sistemlerle, El Salvador’da ve başka yerlerde devam eden projelerle , Dünya Ticaret Örgütü’ne ve borca dayalı küresel değişimin zararlı etkileri . 1997’de Fransız LETS’in bir üyesi, memleketi Senegal’e geri döndü ve orada bir topluluk para birimi sistemi başlattı. Bugün, Doole ( “birliğin gücü” anlamına gelir) Dakar’ın birçok bölgesinde ve ülkedeki diğer topluluklarda faaliyet göstermektedir. Bir Kooperatif İşletmesisistem üyelerinin mallarını satabilecekleri, yeni becerilerin lonca yoluyla öğrenilebileceği bir Okul ve Eğitim Merkezi , topluluk projeleri ve haftalık halk pazarı, sistemin başlıca faaliyetleridir. “Bons” olarak adlandırılan Doole para birimi, karşılık gelen Batı Afrika Frangı ve ABD Doları değeriyle saat cinsinden ifade edilir .
Genel olarak Topluluk Para Birimlerini söyleyebiliriz:
1. Güvenli ve sağlam bir şekilde verilir. Topluluk Para Birimi Sistemlerinin büyük çoğunluğunda, para birimi, herhangi bir banka veya kredi birliğinde olduğu gibi, üye hesapları aracılığıyla verilir. Çekilen veya yatırılan miktar bir defter sayfasına kaydedilir. Hesap bakiyelerinin toplamı her zaman eşit olduğundan (krediler – borçlar = 0) veya (krediler + eldeki nakit – borçlar = 0), muhasebe çok basit ve sağlamdır. Yönetim para basmaz, parayı kendisine veren üyedir . Sistem sadece bu eylemi kaydeder. Daha uygun bir şekilde “yerel para birimi” sistemleri olarak adlandırılan sistemlerin yalnızca küçük bir azınlığı, kendi ülkelerine merkezi olarak para basar.üyeler. Bu sistemler neredeyse yalnızca Kuzey Amerika ile sınırlıdır.
2. Yalnızca sınırlı bir alanda dolaşın. Topluluğa hizmet etmek için, para birimi yalnızca hesap sahibi üyeler tarafından tanımlanan bir coğrafi alan içinde dolaşır. Para biriminin bu alanın dışında kabul edilmesi pek olası değildir , çünkü yalnızca kabul edildiği alanda harcanabilir . Yerel para biriminden çekilen ulusal para biriminin aksine, topluluk para birimi her zaman geri akar ve ulusal para birimini daha uzun süre yerel tutarak çarpan etkisini artırır.
3. Ulusal para birimini heba etmeyin . Topluluk para birimleri çoğunlukla ulusal para birimiyle aynı değerdedir ve bu nedenle paralel veya tamamlayıcı para birimleri veya sosyal para olarak da adlandırılır. Bu iki amaca hizmet eder: fiyat paritesini korumak ( sistemin devreye girmesinden sonra fiyat aynı kalır ) ve insanların para birimini kullanmasını kolaylaştırmak. Topluluk para birimi yalnızca yerel satın alımlar için kullanılabildiğinden, yerel olmayan tüm satın almalar için ulusal para birimi kullanılır , dolayısıyla aralarında doğrudan bir rekabet yoktur. İnsanlar genellikle ulusal para birimini tercih edecek, ancak bu olmazsa topluluk para birimi gayet iyi çalışacaktır.Yerel olarak üretilen mallar, ulusal ve topluluk para biriminin bir kombinasyonu kullanılarak veya yalnızca topluluk para biriminde ödenebilir . Karar vermek satıcıya ve alıcıya kalmış. Kuşkusuz, topluluk para biriminin kullanılması, yerel olarak üretilmeyen malların satın alınması için ulusal para birimini serbest bırakır ; bu, belki de daha pahalı malların daha kolay satın alınabilir olabileceği veya borçların daha kolay geri ödenebileceği anlamına gelir.
4. Dünya çapında 35’ten fazla ülkede yasal olarak faaliyet gösterin. Japonya, Tayland, Avustralya, Yeni Zelanda, Senegal, Meksika, El Salvador , Peru, Ekvador, Kolombiya, Venezuela, Uruguay, Şili, Arjantin ve Brezilya’nın yanı sıra tüm NAFTA, G7 ve AET ülkelerinde faaliyet gösteren topluluk para birimi sistemleri vardır . . Bazı durumlarda, bu sistemler eyalet hükümetleri tarafından aktif olarak desteklenmektedir. Meksika, Arjantin, Avustralya, İngiltere hükümetleri topluluk para sistemlerini aktif olarak destekliyor ve diğerleri de gayri resmi desteklerini verdiler. Hükümetin topluluk para birimlerini desteklediği tüm durumlarda , bu sistemlerin hiçbiri ulusal finansal istikrar için bir tehdit olarak görülmedi.Aslında, birçok politikacı topluluk para birimi sistemlerinin topluma ve ulusal ekonomiye sunduğu birçok fayda konusunda hemfikirdir. Amerikalı ekonomist Lewis Solomon, “Merkezileştirilmiş Para Sistemimizi Yeniden Düşünmek” adlı kitabında , Amerika’da ülke çapında böyle bir topluluk para sistemleri ağının kurulması gerektiğini savunuyor. Açıktır ki, dünyanın en zengin ülkeleri bu tür sistemlerin kurulmasına izin veriyorsa, o zaman çevre ekonomilerin hükümetleri de kesinlikle izin vermelidir.
5. Serbest piyasa mekanizması kullanarak ulusal ekonomiyi koruyun . Tüm dünyada , serbest ticaretin önündeki engeller kalkıyor. Birkaç ülke, belki de yalnızca Japonya, pazarlarını yabancı ekonomiler tarafından yağmalanmaktan ve yağmalamaktan korumak için yüksek ticaret engellerini sürdürmeyi göze alabilir . Ancak , topluluk temelli ticaret ağlarına serbest piyasa avantajı sağlayan bir mekanizmaya nasıl bir muhalefet olabilir ? Faizsiz İslami bankacılığa veya topluluk mikro kredi programlarına muhalefet yoktur , çünkü bunlar yabancı tüccarlarla alışverişi engellemez. Topluluk para birimi ile aynıdır . HoBununla birlikte, ekonomik krizin soğuk ve fırtınalı rüzgarları ülkede estiğinde, topluluk para birimlerinin kullanılması bir ‘yalıtım örtüsü’ avantajı sağlar . Kendine güvenen bir topluluk herhangi bir krizi atlatabilir ve dolayısıyla bir topluluk para sistemi , bir topluluğun 1995’te Meksika, 1997’de Japonya, Kore, Tayland ve Endonezya’nın, 1998’de Brezilya’nın yaşadığı gibi ulusal ekonomik istikrarsızlıktan kurtulma şansını artırır . Henüz gelmemiş olan borç bazlı parasal krizler kaçınılmazdır .
